0

Polietilen Atık İthalatı Etkin Denetimle Serbest

PAGEV’in haberine göre, Ticaret Bakanlığı, 18 Mayıs’ta polietilen atık ithalatına getirilen yasağı, etkin denetim şartlarıyla yeniden serbest hale getirdi. Etkin denetimin öne çıktığı yeni düzenlemeye göre Türkiye’de faaliyet gösteren 1350 geri dönüşüm firmasının tüm lisansları sil baştan gözden geçirilecek.

Atık ithalatında suistimalin önüne geçebilmek için teminat mektubu zorunluluğu getirildi. Teminat mektubu ile aynı zamanda merdiven altı firmaların elenmesi hedefleniyor. Eskiden, ithalatçı firmalar kırma makinesiyle elde edilen üretim kapasitelerinin en fazla yüzde 50 kadarını ithal edebiliyor, kalan kısmı ise yurt içinden temin edebiliyordu. Yeni düzenlemeye göre ise kırma makinesi kapasitesiyle değil daha büyük yatırım gerektiren ve daha katma değerli ürün aşaması olan ısıl işlem kapasitesi baz alınarak ithalat oranı belirlenecek.

Ticaret Bakanlığı’nın yeni düzenlemesine göre firmalar daha çevreci geri dönüşüm için gerekli makine ve ekipmanları bulundurmak zorunda olacak. Ayrıca ithal edilen atığın takibi için tehlikeli atık taşımacılığında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın kullandığı Mobil Atık Takip Sistemi’ne (MoTAT) ithal plastik atık da konulacak. Böylece ithal atıkların, limandan fabrikaya gidene kadar çipli sistemle takip edilmesi sağlanacak. Ürünün gerçekten fabrikaya mı, yoksa beyan dışı bir yere mi gittiği tespit edilebilecek.

Söz konusu düzenlemeler ile piyasada “çantacı” olarak tanımlanan, ürün ithal ettikten sonra geri dönüştürmeyip ticaretini yapanların engellenmesi hedefleniyor.

“Yeni kriterler sektöre çeki düzen verecek”
Polietilen atık ithalatına konan yasak yerine etkin denetimi savunarak sıkılaştırılmış yeni bir mevzuatla geri dönüşüm sektörünün önünün açılmasını talep eden PAGEV Başkanı Yavuz Eroğlu, bu amaçla Ticaret Bakanı Mehmet Muş, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Mustafa Varank, Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum ile bir dizi görüşmeler gerçekleştirdiklerini hatırlatarak şöyle konuştu: “Başta, TOBB Atık ve Geri Dönüşüm Meclisi, Oda ve STK’larımızla birlikte 1.5 aydır çeşitli denetim mekanizmaları üzerinde ilgili Bakanlıklarla, çalışıyorduk. Geldiğimiz noktada polietilen atık ithalatında yeni düzenlemeleri içeren tebliğe son hali verildi ve yasak kalktı. Etkin denetimin öne çıkarılarak suistimallerin azaltılmasının hedeflendiği yeni düzenleme, sektör için olumlu bir adım olmuştur. Mevzuatın yürürlüğe girmesiyle atık ithal eden 1350 firmanın sayısı kriterlere bağlı olarak düşecektir. Geri dönüşüm sektörünün daha kontrollü hale getirilmesi hedefleniyor. Türkiye’ye kağıt, demir-çelik atık da ithal ediliyor ama orada sorun yok çünkü firma sayısı kontrollü ve lisanslar dengeli verilmiş. Plastik geri dönüşüm sektöründe gerçekleştirilecek lisans rehabilitasyonu önemli. Teminat mektubu zorunluluğuyla da işini layıkıyla yapabilecek, kapasitesi ve ekipmanı bulunan firmaların yola devam etmesi sağlanacak.”

“Yasak kararı 547 milyon dolara mal oldu”
Polietilen atık ithalatına getirilen yasağın 45 günde 547 milyon dolara mal olduğunu belirten Eroğlu, ithal atıklar arasında özellikle polietilenin seçilip yasaklanmasının manidar olduğunu hatırlatarak, petrokimya kartellerinin arzı kısıp hammadde fiyatlarının dolar bazlı ortalama yüzde 150’yi aşan oranda zamlanmasına yol açtığını anımsatarak şu görüşlere yer verdi: “Plastik sektörü olarak boykot kararı alıp geri dönüştürülmüş hammaddeye yöneldikten hemen sonra polietilen atık ithalatına yasak kararının çıkması zamanlama açısından manidardı. Boykotumuzla, petrokimya tesislerinden hammadde alımını durdurmamız ve geri dönüştürülmüş hammaddenin daha fazla tercih edilmesinin de etkisiyle 3 ayda orijinal hammadde fiyatları minimum yüzde 30 geriledi. Plastik sektörü olarak biz fiyatları düşürmek için mücadele verirken, yasak kararıyla yurt içinde üretilen orijinal polietilenin fiyatındaki düşüş durdu. Türkiye’nin aylık hammadde ithalatı göz önüne alınırsa 45 günde petrokimya şirketlerince üretilen polietilenin fiyat düşüşünün yavaşlaması ile tahminen orijinal polietilene fazladan 69 milyon dolar ödemek zorunda kalındı. Yasağın toplam maliyeti ise 547 milyon doları buldu. Geri dönüştürülen polietilende atık ithalat fiyatı kilogram başına 1,6 TL iken, bu atıklar geri dönüştürülüp hammaddeye dönüştüğünde 6 liraya satılıyor. Petrokimya tesislerinden alınan polietilenin kilogram fiyatı ise 16 TL civarında. Yani aradaki fiyat farkı neredeyse 3 katı. Yurt dışından 2020 yılında 438 bin ton polietilen atık ithal edildi ve bunlar uygun fiyatla alındığından tüketicilerimize uygun fiyattan ürünler ulaştı. Geri dönüşmüş hammadde bulamayan sanayici, petrokimya tesislerine fazladan 547 milyon dolar ödedi. Maalesef bu maliyet artışları tüketiciye enflasyon olarak döndü. “

“Türkiye geri dönüşüm trendini kaçırmamalı”
Türkiye’nin yıllardır sorunsuz olarak kağıt ve metal atık ithal ederek geri dönüştürdüğünü ifade eden Eroğlu, Avrupa Birliği ülkelerinde de hem birlik içinde hem birlik dışında plastik atık ithalatı yapıldığını söyledi. 2020 yılında Türkiye’nin toplam 438 bin ton polietilen atık ithal ederken AB’nin, Türkiye’nin 2 katı oranında yani yaklaşık 800 bin ton polietilen atık ithal ettiğini belirten Eroğlu, “Döngüsel Ekonominin içinde yer alan atıklar tüm dünyada kıymetli hammadde haline geldi. Türkiye’nin de kağıt ve metal endüstrisindeki gibi sorunsuz plastik atık ithalatı yapıyor olması gerekiyor. Türkiye, AB’nin atık ithalat süreçleriyle uyumlu, etkin denetim mekanizmalarıyla yeni düzenlemeler yaparak yoluna devam edecek olması elbette oldukça önemli. Yeni düzenleme ile Türkiye hem plastik atık ithalatıyla sanayisinin ihtiyacı olan geri dönüşüm hammaddesini sağlayacak hem etkin denetimle çevresel riskleri ortadan kaldıracak” dedi.

Related Posts

Call Now Button
Sohbeti Başlat